Khai thác cát trái phép - nguy cơ sạt lở

Trong những ngày vừa qua, tình trạng khai thác cát trái phép diễn ra liên tục trên nhiều địa bàn trong cả nước. Hậu quả trực tiếp của việc này là sạt lở đất ở và đất sản xuất của người dân, gây biến đổi dòng chảy, làm thất thoát nguồn tài nguyên khoáng sản...

Ảnh minh họa

Trên địa bàn tỉnh Đăk Nông, bình quân mỗi ngày có từ 7 – 10 tàu khai thác cát trên sông Krông Nô. Tổng diện tích đất sản xuất bị sạt lở gần 60 ha (của 84 hộ dân dọc bờ sông). Nhiều hộ dân buộc phải bán đất vì lo sợ sạt lở.

Trộm cát vẫn diễn ra đều đặn

Dù đã bị xử phạt nhiều lần, các đối tượng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi, lén lút trộm cát của mình.

Mới đây vào 29/08, tại địa bàn huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre, đoàn kiểm tra liên ngành khoáng sản đã bắt quả tang 4 ghe không biển kiểm soát có tải trọng từ 4 tấn đến 15 tấn đang khai thác cát trái phép trên tuyến sông Hàm Luông địa phận xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc và 1 tàu sắt khai thác cát trái phép trên sông Cổ Chiên thuộc địa bàn xã Khánh Thạnh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc. 

Ảnh minh họa

Căn cứ vào lượng cát mà các đối tượng đã khai thác trái phép, cơ quan chức năng đã cảnh cáo 3 phương tiện và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 10 triệu đồng đối với chủ phương tiện là ông Lương Thanh Hùng, sinh năm 1972 ngụ tại xã Thanh Tân , huyện Mỏ Cày Bắc điều khiển. Đối với phương tiện khai thác cát trái phép trên sông Cổ Chiên thì xử phạt vi phạm hành chính 35 triệu đồng và buộc bơm cát trả lại lòng sông.

Mặc dù trước đó, cũng trên địa phận sông Hàm Luông, đội cảnh sát kinh tế Công an huyện Mỏ Cày Bắc cũng đã xử phạt vi phạm hành chính 35 triệu đồng đối với Hồ Văn Thiện, 21 tuổi, ngụ huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre về hành vi khai thác cát trái phép, đồng thời buộc Thiện phải bơm số cát khai thác trái phép trả lại lòng sông.

Khó khăn vấp phải

Trước tình hình khai thác trái phép quá mức như vậy dù đã có nhiều biện pháp nhưng các chính quyền địa phương vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc kiểm tra và giám sát.


Trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long qua 16 đợt kiểm tra tài nguyên khoáng sản cát sông, các ngành chức năng đã phát hiện 21 trường hợp không có giấy phép, xử phạt hành chính 13 trường hợp, chuyển 8 trường hợp cho Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh. Còn lực lượng công an tỉnh Đắk Nông đã phát hiện 20 vụ khai thác cát trái phép, tịch thu 1 xà lan hút cát. Nhưng đó không phải là tất cả, vẫn còn rất nhiều trường hợp vi phạm chưa bị phát hiện.

Sau rất nhiều nỗ lực và cố gắng trong việc thanh tra, giám sát nhưng tình trạng khai thác trái phép vẫn diễn ra phức tạp, hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, chủ yếu là hoạt động ban đêm, trong ngày lễ, ngày nghỉ… khai thác và tiêu thụ ngay trong đêm.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, trang thiết bị thì thiếu thốn, đội ngũ cán bộ chuyên môn thì yếu kém, văn bản pháp luật xử lý vi phạm còn nhiều bất cập. Hơn nữa, không có sự thống nhất, phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh với nhau.

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác cát sông, chính quyền địa phương cần tăng cường phổ biến, tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của các chủ mỏ cát, bổ sung đội ngũ cán bộ và kiện toàn về nghiệp vụ chuyên môn các lực lượng chức năng trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản, tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý Nhà nước về tài nguyên và môi trường của các tỉnh giáp ranh và phát huy hiệu quả vai trò giám sát, phát hiện của người dân trong khu vực khai thác. Bên cạnh đó, Tỉnh kiến nghị Trung ương bổ sung quy định thu hồi giấy phép đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản có nhiều tình tiết tăng nặng, vi phạm nhiều lần để tăng tính nghiêm minh, góp phần chấn chỉnh hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn.