Biến đổi khí hậu và hệ quả

Trong suốt những năm gần đây, biến đổi khí hậu không còn là một khái niệm xa lạ khi mà những hậu quả do hiện tượng này gây ra ngày một nhiều và nguyên nhân xuất phát là từ con người.

Nhưng Biến đổi khí hậu không những tác động đến môi trường mà còn là mối nguy hiểm đe dọa sức khỏe hàng tỷ người trên thế giới. 

Theo báo cáo của một nhóm nghiên cứu gồm các nhà khoa học thuộc tạp chí y tế The Lancet (Viện sức khỏe toàn cầu, ĐH London, Anh) đã từng nghiên cứu về năm lĩnh vực chính; dịch bệnh và tử vong, an ninh lương thực, nước ngọt, điều kiện vệ sinh, nơi ở của con người, các sự kiện đột biến và di dân. Họ cho biết: các nước đang phát triển, nơi đang gánh sức nặng dân số ngày càng tăng sẽ là những khu vực chịu tác động lớn nhất từ biến đổi khí hậu. Ngoài ra, nguy cơ thiếu hụt lương thực, nước sạch luôn tiềm ẩn quanh những khu vực này.

Ảnh minh họa

Dự đoán, đến năm 2020 sẽ có khoảng 250 triệu người Châu Phi đối mặt với nạn thiếu nước trầm trọng khi nhiệt độ tăng cao. Ngoài ra, các bệnh sốt rét, tả, sốt xuất huyết cũng sẽ lây lan nhanh hơn. Anthony Costello, trưởng nhóm nghiên cứu cũng đã từng cho biết: biến đổi khí hậu sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe của con người chứ không chỉ là ảnh hưởng Bắc Cực, Nam Cực hay các cánh rừng nhiệt đới.

Đúng vậy, biến đổi khí hậu đang hoành hành khắp nơi trên Trái đất, nơi thì khô hạn, nơi thì bão lụt triền miên. Nhiệt độ Trái đất đang tăng, cháy rừng và kèm theo đó là ô nhiễm.... Băng Nam Cực đang tan và điều này làm mực nước biển dâng cao từng ngày. Đầu tiên sẽ là thành phố Venice của Italia và tiếp theo sẽ là các thành phố khác trên thế giới bị nhấn chìm trong nước biển.

Thành phố Venice

Loài người sẽ ra sao khi biến đổi khí hậu làm ô nhiễm môi trường, dịch bệnh tràn lan, nạn đói, hạn hán, lũ lụt... cứ triền miên như vậy?

[Read More...]

Sâu gạo ăn nhựa - giải pháp mới cho giải quyết ô nhiễm

Thế giới đang đối mặt với ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra, loại rác thải mà trước đây người ta cho là không thể phân hủy sinh học và khó tái chế. Nhưng bây giờ, điều này là có thể, với những chú sâu gạo - giải pháp phân hủy rác tự nhiên.

Sâu gạo đang ăn nhựa xốp

Gần đây, trên tạp chí Khoa học và Công nghệ Môi trường, một nghiên cứu về tiêu hủy rác thải tự nhiên đã được công bố. Qua đó, các nhà khoa học đã cung cấp những thông tin nghiên cứu về việc những con sâu có thể tiêu hóa được nhựa xốp và một số loại nhựa khác.
Cụ thể, các nhà khoa học đã nuôi khoảng 100 con sâu gạo với khoảng 34-39 miligram nhựa xốp để làm thức ăn cho chúng. Các con sâu này ăn nhựa xốp, cùng với sự hỗ trợ của vi khuẩn đường ruột, chúng chuyển đổi một nửa số nhựa thành CO2 và bài tiết phần còn lại qua phân, chất thải có thể phân hủy sinh học. Trên thực tế, phân của chúng có thể sử dụng để bón cho cây trồng nhưng cũng cần phải nghiên cứu thêm để xác nhận lại điều này.
Trong quá trình tiến hành nghiên cứu, các nhà khoa học đã vô cùng ngạc nhiên khi những con sâu gạo được cho ăn xốp vẫn sống khỏe mạnh như các con sâu khác theo các báo cáo y tế.

Giáo sư Craig Criddle, tại Stanford, người giám sát nghiên cứu về nhựa hào hứng nói: "“Đôi khi, khoa học làm chúng ta ngạc nhiên. Nghiên cứu này là một cú sốc”.

Bên cạnh đó, Wei-Min Wu, nhà nghiên cứu đến từ Đại học Stanford cũng cho biết: “Phát hiện của chúng tôi đã mở ra một cánh cửa mới để giải quyết các vấn đề ô nhiễm nhựa toàn cầu”.

Đúng vậy, ruột sâu bọ có thể tiêu hóa những chất được cho là không thể phân hủy sinh học là một bước đột phá. Đặc biệt khi đó là những loại chất thải phổ biến và là tác nhân gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như nhựa polystyrenes.

Những chất thải nhựa có thể gây ô nhiễm đất và nước, đe dọa hệ sinh thái biển khi mà chúng đang tràn lan khắp nơi. Chim biển, rùa, cá...ăn phải chúng đều không thể tiêu hóa được và dẫn đến những cái chết hàng loạt, làm mất cân bằng sinh học. Ngoài ra, những loại nhựa polystyrene như styrofoam (nhựa xốp) để có thể phân hủy phải mất tới cả triệu năm.

Đại dương đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, hy vọng các nhà khoa học sớm tìm ra một loài giống sâu gạo ở đại dương

Nhóm nghiên cứu cũng cho biết kế hoạch tiếp theo của họ là khám phá xem chuyện gì sẽ xảy ra khi động vật khác tiêu hóa sâu gạo và cứ lần lượt như vậy đến những động vật lớn hơn. Việc này sẽ cho các nhà khoa học cái nhìn tổng quát về những tác động của chất thải nhựa trên các chuỗi thức ăn.

Nhóm cũng hy vọng có thể tìm thấy một loài giống như sâu gạo ở đại dương để giúp phân hủy rác thải trên biển.

[Read More...]

Khói bụi bao vây Đông Nam Á

Trong hai ngày hôm qua và hôm nay (ngày 5 và 6/10), các trường học trên toàn quốc Malaysia đã phải đóng cửa vì tình trạng khói bụi nghiêm trọng. Không chỉ có Malaysia, cả Singapore cũng bị khói bụi độc hại bao vây.

Khói bụi độc hại bao trùm Singapore và Malaysia

Nguyên nhân xuất phát của khói bụi này là từ các đám cháy rừng ở đảo Sumatra và Borneo của Indonesia. Hành vi đốt rừng trái phép để nhanh chóng lấy đất trồng và khai thác dầu cọ do nhu cầu tiêu thụ dầu cọ trên thế giới tăng mạnh đã gây ra hậu quả khó lường như bây giờ.

Cháy rừng ở Indonesia

Theo AFP, Bộ trưởng Giáo dục Singapore, Heng Swee Keat đã thông báo lệnh đóng cửa trường học khi khói bụi lan đến Singapore. Malaysia cũng vậy, Bộ trưởng Giáo dục Mahdzir Khalid lo ngại: "Tình trạng khói bụi đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Chúng ta phải nhanh chóng xử lý để tránh tác hại đến sức khỏe của học sinh”.

Chất lượng không khí ở Singapore đã tụt xuống mức báo động rất có hại cho sức khỏe. Đa phần người dân khi ra đường đều phải đeo khẩu trang. Hơn thế nữa, cơ quan môi trường quốc gia cảnh báo người dân nên hạn chế ra đường vì tình trạng khói bụi sẽ còn tồi tệ hơn trong những ngày tới.
Còn ở Malaysia, trong tổng số 52 trạm quan sát ô nhiễm không khí, 50% công bố có hại cho sức khỏe, sáu trạm khác bao gồm thủ đô kuala Lumpur cho kết quả rất có hại cho sức khỏe và một trạm ở ngoại ô Kuala Lumpur cho chỉ số cực kỳ độc hại.

Từ Indonesia đến Singapore, Malaysia bà bây giờ khói bụi cũng đã lan tới Philippines.
Khói bụi gây ảnh hưởng đến rất nhiều hoạt động trong khu vực. Từ sinh hoạt của người dân cho đến các hoạt động văn hóa, thể thao. Cuộc thi vô địch thế giới bơi lội ở Singapore FINA World Championships đã bị hủy. Giải marathon hàng đầu Malaysia cũng đã bị hoãn vì lo ngại sức khỏe của 30.000 vận động viên.
Với tình trạng khói bụi bao vây những ngày qua, Phó thủ tướng Malaysia, Ahmad Zahid Hamidi kêu gọi Indonesia cần đưa ra biện pháp chống khói bụi về lâu dài. Ngoại trưởng K. Shanmugam khẳng định Singapore cần phải hỗ trợ Indonesia chống cháy rừng.

[Read More...]

Việt Nam và nguy cơ sạt lở

Theo số liệu thống kê từ giữa năm 2007 và 2015, có hơn 25.000 người thiệt mạng do các vụ lở đất xảy ra khắp nơi trên thế giới. Trong đó, khu vực xảy ra sạt lở đất tập trung chủ yếu ở Châu Á và Đông Nam Á, nơi chịu tác động trực tiếp của các cơn bão nhiệt đới và có mùa mưa kéo dài.

Bản đồ hiện thị số lượng cá vụ sạt lở do mưa và số lượng người chết giai đoạn 2007 - 2015 do NASA công bố.

Bản đồ các vụ sạt lở và con số thương vong ở Việt Nam vài năm gần đây

Nguyên nhân do đâu thì có lẽ đã là bài ca muôn thuở. Mỗi lần đến mùa mưa, khi lũ tràn về thì đâu đâu cũng nghe cảnh báo, đề phòng sạt lở. Những trận mưa kéo dài thường gây ra lũ quét, sạt lở đất nhưng không giống như các thiên tai khác, sạt lở ít khi xảy ra ở quy mô lớn mà chủ yếu xuất hiện nhỏ lẻ tại những khu vực có kết cấu đồi núi.

Ảnh minh họa

Ở nước ta, tình trạng sạt lở đất thường xuyên xảy ra. Mới đây, 13/09/2015, sạt lở đất ở Lào cai làm 2 người thương vong. Không chỉ đe dọa tính mạng con người, các vụ lở đất còn vùi lấp nhiều nhà dân, ảnh hưởng đến gia súc, hoa màu của người dân. Vụ lở đất ở Lạng Sơn vừa qua, hàng chục ngôi nhà bị đất đá vùi lấp, 5 tuyến quốc lộ và 14 tuyến tỉnh lộ bị sạt lở cùng với đó là 92 ha lúa và 11 ha hoa màu bị ngập úng.

Ảnh minh họa

Để đối phó với tình trạng sạt lở, chính quyền yêu cầu bà con nên di dời khỏi những khu vực có nguy cơ sạt lở, cùng với đó, tăng cường công tác dự báo, phòng chống sạt lở khi mùa mưa đang về để giảm thiểu thiệt hại đến mức thấp nhất.

[Read More...]

Nổ mìn phá đá - tính mạng của người dân xã Đắk R’Moan, tỉnh Đắk Nông bị đe dọa

Hàng chục hộ gia đình hiện đang phải chịu đựng cảnh ô nhiễm và tính mạng bị đe dọa từ nhiều tháng nay. Bởi việc cho nổ mìn để khai thác đá của doanh nghiệp tư nhân Trần Phúc (đơn vị được cấp phép khai thác đá) ở khu vực mỏ đá Tân An thôn Tân Phương, xã Đắk R’Moan, thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông đã vượt ra ngoài phạm vi an toàn tối thiểu theo quy định.

 Mỏ đá Tân An không đảm bảo khoảng cách an toàn tối thiểu theo quy định

Một người dân ở thôn Tân Phương, Bà Lê Thị Lan, cho biết: Gia đình bà đã sống ở đây đã 21 năm. Nhiều năm nay, việc khai thác đá vẫn diễn ra với mức độ ảnh hưởng không đáng kể. Nhưng trong mấy tháng gần đây, với việc mở rộng phạm vi khai thác mà khoảng cách từ hiện trường khai thác tới nhà các hộ dân chỉ cách khoảng 130 mét, đơn vị khai thác đá đã cho nổ mìn. Người dân xung quanh khu vực khai thác không chỉ phải chịu đựng tiếng ồn đinh tai nhức óc, mặt đất rung chuyển mà còn bị ảnh hưởng tới tính mạng bởi bụi bay mù mịt, đất đá văng tứ tung, rất nguy hiểm. Không chỉ vậy, cách đây khoảng 1 tháng, đá từ vụ nổ mìn bay ra xa làm thiệt hạn đến tài sản của người dân như: thủng mái nhà, hư hại bàn ghế, làm vỡ bóng đèn, trần nhà bị nứt, vỡ...

Hơn thế nữa, bình quân mỗi tuần, doanh nghiệp cho nổ mìn trong khoảng từ 2 đến 3 ngày, mỗi ngày trong số đó là 2 lần vào khoảng giờ nghỉ trưa 11giờ 30 phút và cuối giờ chiều 16 giờ 30 phút. Cuộc sống, sinh hoạt và sản xuất của người dân bị đảo lộn bởi việc nổ mìn để khai thác đá ở một khoảng cách quá gần. Cây trồng, vật nuôi bị hư hỏng nặng nhưng người dân chưa nhận được sự đền bù thỏa đáng từ doanh nghiệp. 

Phòng khách của một hộ gia đình tan hoang do ảnh hưởng của nổ mìn phá đá

Theo Chủ tịch UBND xã Đắk R’Moan, thị xã Gia Nghĩa, ông Lê Đình Thắng cho hay: được UBND tỉnh Đắk Nông cấp phép khai thác đá tại mỏ đá Tân An, Doanh nghiệp tư nhân Trần Phúc đã khai thác đá gần 10 năm nay. Với diện tích khai thác ban đầu là khá nhỏ nhưng qua nhiều lần mở rộng mà tổng diện tích khai thác hiện đã lên đến hàng chục hecta. Nhận được đơn khiếu nại của nhiều hộ dân trong khu vực về tình trạng khai thác đá của doanh nghiệp Trần Phúc gây ra thiệt hại về tài sản, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và đời sống của người dân, UBND xã đang phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành khảo sát và ghi nhận những ảnh hưởng của việc nổ mìn phá đá trong khoảng cách không đảm bảo (Theo quy định, khoảng cách tối thiểu từ khu vực khai thác đá đến nhà dân phải là 200 mét ) để có căn cứ giải quyết đền bù hợp lí cho người dân. UBND xã cũng kiến nghị các ngành chức năng xem xét lại việc mở rộng bãi đá, rút giấy phép khai thác của doanh nghiệp nếu không đảm bảo an toàn cho người dân xung quanh khu vực khai thác.

[Read More...]

Lâm Đồng hết trong lành

“Chất lượng” sống của Đà Lạt sẽ ra sao nếu nguồn nước bị ô nhiễm? Những ai “nặng lòng” với thành phố xinh đẹp này ắt hẳn không muốn điều đó xảy ra. Nhưng điều đó đang xảy ra, không nhanh đến mức hoang mang, nhưng những gì họ cảm nhận được từng ngày, cũng đủ để lo ngại.



Tại hội thảo Bảo vệ bền vững và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nước trên địa bàn thành phố Đà Lạt lần thứ nhất (diễn ra năm 2013), các chuyên gia, các nhà khoa học đầu ngành đã từng đưa ra cảnh báo về hiện trạng môi trường nước và nguồn nước gây ô nhiễm cho thành phố sạch này với những lập luận và chứng cứ khoa học không thể xem nhẹ, nếu chúng ta vẫn còn thờ ơ và không ngăn chặn bằng những giải pháp về cả quản lý lẫn kỹ thuật.



Báo động từ những sự gia tăng



Nghiên cứu của Trung tâm quan trắc Tài nguyên và Môi trường (Sở Tài Nguyên và Môi Trường Lâm Đồng) cho biết: Trong những năm qua, với sự gia tăng không ngừng về dân số (biến động cơ học do di dân), cùng với đó là sự gia tăng diện tích đất nông nghiệp trên thượng nguồn và sự thay đổi hình thức canh tác đất nông nghiệp cũng đã góp phần làm thay đổi chất lượng và số lượng nguồn nước theo chiều hướng thiếu tính bền vững.



Theo đó, từ bản đồ phân bố dân cư, cho thấy trên thượng nguồn các hồ chứa đều có dân cư sinh sống. Đặc biệt là tại lưu vực Cam Ly và hồ Xuân Hương (nơi dân cư tập trung khá đông). Đây là nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước do sinh hoạt và sản xuất kinh doanh dịch vụ, bởi hàm lượng các chất ô nhiễm hữu cơ nguồn nước mặt tại khu vực đều tăng lên theo hàng năm.



Đồng thời, từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất, bắt đầu từ năm 2010, khu vực thượng nguồn của các hồ chứa là hồ Đan Kia, hồ Xuân Hương, các hoạt động canh tác nông nghiệp phát triển rất nhanh về số lượng diện tích. Đây là một trong những nguồn “đóng góp” gây ô nhiễm môi trường nước chính trên địa bàn. Đặc biệt, khu vực canh tác nông nghiệp của người dân tại thượng nguồn đều có độ dốc lớn, dễ gây xói mòn do đây là khu vực có lượng mưa và cường độ mưa khá cao. Điều này sẽ làm tăng hàm lượng cặn lơ lửng và các chất có nguồn gốc Nitơ do quá trình rửa trôi phân bón đối với nguồn nước mặt trong mùa mưa tại khu vực.



Nỗi lo từ những chỉ số



Hiện nay, các khu vực có nguồn thải (chất thải làm vườn, sản xuất nông nghiệp) hầu hết tập trung tại các phường 7, 8, 9, 10, 11, 12. Các loại chất thải này bao gồm rau hỏng, cành cây hoa sau khi thu hoạch người dân thường tập trung sát bờ mương suối thành đống, thậm chí đổ thẳng xuống suối. Ngoài ra, việc gia tăng các hoạt động canh tác, sử dụng các loại phân bón khác nhau cùng với việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật đã dẫn đến hiện tượng một lượng N, P, K, các chất hữu cơ dư thừa và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bị rửa trôi chuyển xuống mương, ao, hồ, sông suối, từ đó thâm nhập vào nguồn nước, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng nguồn nước mặt. Một số bao bì và chai lọ thuốc bảo vệ thực vật sau khi sử dụng chưa được thu gom còn để lại trên đồng ruộng, khi có mưa lớn sẽ trôi xuống lưu vực gây ô nhiễm nặng nề môi trường nước.



Dù trong thời gian qua, tình hình thu gom và vận chuyển rác thải tại Đà Lạt diễn ra tương đối tốt trong các khâu của quá trình quản lý rác thải (mới đây nhất là đưa vào hoạt động nhà máy xử lý chất thải rắn), nhưng do nhiều yếu tố, chủ yếu là nhân lực và phương tiện, nên việc thu gom vẫn còn chưa triệt để. Rác chưa được phân loại và chế biến mà hầu hết đều được đổ tập trung vào bãi rác. Việc thu gom rác thải gặp nhiều khó khăn ở những nơi dân cư phân bố trên đồi cao hoặc ở dưới sâu thung lũng. Nhiều người dân thường vẫn có “thói quen” cũ khó bỏ, tiện tay vứt rác xuống cống, rãnh, sông suối gây tắc nghẽn và ô nhiễm dòng chảy. Thêm vào đó, chất thải sinh hoạt từ các khu dân cư, nhà hàng, khách sạn, các khu du lịch, vui chơi giải trí, thương mại không được quản lý, thu gom cũng là tác nhân không nhỏ làm cho nguồn nước thành phố thêm phần ô nhiễm.



Theo kết quả trắc quan của Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường thông qua chỉ số WQI (Water Quality index) của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định thì chất lượng nước Cam Ly, đặc biệt là khu vực cầu Cẩm Đô chất lượng nước rất kém, tiếp đến là khu vực thác Cam Ly và cầu Cam Ly và thường bị ô nhiễm nặng nề hơn vào mùa mưa. Với chất lượng nước hiện tại không thể đáp ứng được yêu cầu về phục vụ du lịch và cảnh quan. Tương tự, nước hồ Xuân Hương cũng bị ô nhiễm nặng hơn về mùa mưa, nguồn gây ô nhiễm chủ yếu do nước thải sinh hoạt của các khu dân cư lân cận đổ vào hồ và hoạt động canh tác về thượng nguồn. Dù mới được nạo vét, nhưng chất lượng nước của “trái tim thành phố” vẫn ngày càng càng suy giảm.



Riêng với các hồ cấp nước sinh hoạt thì tình hình vẫn đang ở trong trạng thái “được kiểm soát”. Chỉ số WQI cho thấy, tại ba hồ Chiến Thắng, Tuyền Lâm và hồ Đan Kia thì chỉ có khu vực Cầu Suối Tía (hồ Tuyền Lâm) và hồ Chiến Thắng có dấu hiệu bị ô nhiễm nhưng vẫn sử dụng được cho mục đích cấp nước sinh hoạt, tuy nhiên cần biện pháp xử lý phù hợp...



Để không “mất bò mới lo làm chuồng”



Bên cạnh khí hậu, cảnh quan, có thể nói nước có một vai trò quyết định tới chất lượng sống, chất lượng du lịch và “thương hiệu” của Đà Lạt. Để viễn cảnh như câu thành ngữ trên không xảy ra, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu “nặng lòng” với Đà Lạt đã đưa ra rất nhiều giải pháp để tìm phương án hữu hiệu nhất cho nguồn nước của thành phố không rơi vào tình trạng ô nhiễm nặng nề như ở các thành phố lớn khác hiện nay.



Vấn đề đặt ra là cần phải có các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt của khu dân cư thượng nguồn tại các suối, hồ, đặc biệt là tại các hồ Tuyền Lâm, Đan Kia, những hồ hiện đang cấp nước sinh hoạt chính cho TP Đà Lạt và vùng phụ cận. Nâng cấp hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý triệt để chất thải rắn; cải tạo và bảo dưỡng các hệ thống thoát nước, chỉnh trang hệ thống mương, suối thoát nước trên địa bàn thành phố; tiếp tục đầu tư các công trình xử lý chất thải hiệu quả, đạt tiêu chuẩn về môi trường.


Theo ông Lương Văn Ngự - Phó GĐ Sở Tài Nguyên và Môi Trường Lâm Đồng, về lâu dài cần quản lý tổng hợp tài nguyên nước, lồng ghép giải pháp về quản lý, giải pháp kỹ thuật và quy hoạch chiến lược trong bảo vệ bền vững và khai thác hiệu quả tài nguyên nước trên địa bàn thành phố Đà Lạt và vùng phụ cận.



Do các đe dọa và thử thách ngày càng lớn nguồn nước nói chung, ở Đà Lạt nói riêng, các cơ quan quản lý tài nguyên và cộng đồng địa phương cần phải có những mối liên kết tham gia (điều này là vô cùng cần thiết), có cam kết về mặt pháp lý và đầu tư tài chính một cách hiệu quả nhất trong việc kiểm kê nguồn nước, xây dựng cơ sở dữ liệu cho tài nguyên nước, từ đó có hoạch định định chính sách bảo vệ và phát triển. Với giải pháp về quản lý, công tác bảo vệ môi trường nước tại các khu vực thượng nguồn của các hồ cấp nước sinh hoạt cũng cần phải “gắn bó mật thiết” (trên quan hệ cộng sinh) với quy hoạch phát triển chung của địa phương. Đặc biệt, cần hạn chế quy hoach phát triển đô thị và nông nghiệp tại khu vực thượng nguồn của các hồ này.



Theo kiến nghị của Trung tâm Quan trắc Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh, hiện nay thượng nguồn Cam Ly đang phát triển mạnh về canh tác nông nghiệp công nghệ cao với việc xây dựng dày đặc các nhà kính, nhà lưới. Đây cũng là những giải pháp giảm ô nhiễm môi trường do tác động của phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, rất có thể điều này cũng đang tiềm ẩn của sự ảnh hưởng đến nguồn nước do làm giảm diện tích thấm nước khi mưa, làm tăng dòng chảy mặt gây xói mòn, rửa trôi và làm dòng chảy ngầm gây cạn kiệt nguồn nước. Vì vậy cần phải có một nghiên cứu khoa học lớn cho vấn đề này.



Tất cả những giải pháp, bài học đều chỉ mang tính tương đối và là “tài liệu” tham khảo, dù không ai xem nhẹ tính chất quan trọng của chúng. Bên cạnh “cái tâm” của những nhà quản lý trong quy hoạch đối với thành phố, thì ý thức của mỗi du khách, đặc biệt là người dân đang sinh sống và sản xuất nông nghiệp tại đây, mới là những “nguồn lực” chính để giúp cho nguồn nước Đà Lạt có được sự trong lành.

[Read More...]

Nguy cơ Đạt Lạt nhiễm bẩn

“Chất lượng” sống của Đà Lạt sẽ ra sao nếu nguồn nước bị ô nhiễm? Những ai “nặng lòng” với thành phố xinh đẹp này ắt hẳn không muốn điều đó xảy ra. Nhưng điều đó đang xảy ra, không nhanh đến mức hoang mang, nhưng những gì họ cảm nhận được từng ngày, cũng đủ để lo ngại.




Tại hội thảo Bảo vệ bền vững và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nước trên địa bàn thành phố Đà Lạt lần thứ nhất (diễn ra năm 2013), các chuyên gia, các nhà khoa học đầu ngành đã từng đưa ra cảnh báo về hiện trạng môi trường nước và nguồn nước gây ô nhiễm cho thành phố sạch này với những lập luận và chứng cứ khoa học không thể xem nhẹ, nếu chúng ta vẫn còn thờ ơ và không ngăn chặn bằng những giải pháp về cả quản lý lẫn kỹ thuật.



Báo động từ những sự gia tăng



Nghiên cứu của Trung tâm quan trắc Tài nguyên và Môi trường (Sở Tài Nguyên và Môi Trường Lâm Đồng) cho biết: Trong những năm qua, chất lượng và số lượng nguồn nước theo chiều hướng thiếu tính bền vững do sự gia tăng không ngừng về dân số (biến động cơ học do di dân), cùng với đó là sự gia tăng diện tích đất nông nghiệp trên thượng nguồn và sự thay đổi hình thức canh tác đất nông nghiệp.



Đây là nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước do sinh hoạt và sản xuất kinh doanh dịch vụ, bởi hàm lượng các chất ô nhiễm hữu cơ nguồn nước mặt tại khu vực đều tăng lên theo hàng năm do sự phân bố dân cư không đồng đều. Đặc biệt là tại lưu vực Cam Ly và hồ Xuân Hương (nơi dân cư tập trung khá đông).



Đồng thời, từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất, bắt đầu từ năm 2010, khu vực thượng nguồn của các hồ chứa là hồ Đan Kia, hồ Xuân Hương, các hoạt động canh tác nông nghiệp phát triển rất nhanh về số lượng diện tích. Đây là một trong những nguồn “đóng góp” gây ô nhiễm môi trường nước chính trên địa bàn. Đặc biệt, khu vực canh tác nông nghiệp của người dân tại thượng nguồn đều có độ dốc lớn, dễ gây xói mòn do đây là khu vực có lượng mưa và cường độ mưa khá cao. Điều này sẽ làm tăng hàm lượng cặn lơ lửng và các chất có nguồn gốc Nitơ do quá trình rửa trôi phân bón đối với nguồn nước mặt trong mùa mưa tại khu vực.



Để không “mất bò mới lo làm chuồng”



Bên cạnh khí hậu, cảnh quan, có thể nói nước có một vai trò quyết định tới chất lượng sống, chất lượng du lịch và “thương hiệu” của Đà Lạt. Để viễn cảnh như câu thành ngữ trên không xảy ra, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu “nặng lòng” với Đà Lạt đã đưa ra rất nhiều giải pháp để tìm phương án hữu hiệu nhất cho nguồn nước của thành phố không rơi vào tình trạng ô nhiễm nặng nề như ở các thành phố lớn khác hiện nay.



Vấn đề đặt ra là cần phải có các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt của khu dân cư thượng nguồn tại các suối, hồ, đặc biệt là tại các hồ Tuyền Lâm, Đan Kia, những hồ hiện đang cấp nước sinh hoạt chính cho Tành phố Đà Lạt và vùng phụ cận. Nâng cấp hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý triệt để chất thải rắn; cải tạo và bảo dưỡng các hệ thống thoát nước, chỉnh trang hệ thống mương, suối thoát nước trên địa bàn thành phố; tiếp tục đầu tư các công trình xử lý chất thải hiệu quả, đạt tiêu chuẩn về môi trường.



Do các đe dọa và thử thách ngày càng lớn nguồn nước nói chung, ở Đà Lạt nói riêng, các cơ quan quản lý tài nguyên và cộng đồng địa phương cần phải có những mối liên kết tham gia (điều này là vô cùng cần thiết), có cam kết về mặt pháp lý và đầu tư tài chính một cách hiệu quả nhất trong việc kiểm kê nguồn nước, xây dựng cơ sở dữ liệu cho tài nguyên nước, từ đó có hoạch định định chính sách bảo vệ và phát triển. Với giải pháp về quản lý, công tác bảo vệ môi trường nước tại các khu vực thượng nguồn của các hồ cấp nước sinh hoạt cũng cần phải “gắn bó mật thiết” (trên quan hệ cộng sinh) với quy hoạch phát triển chung của địa phương. Đặc biệt, cần hạn chế quy hoach phát triển đô thị và nông nghiệp tại khu vực thượng nguồn của các hồ này.



Theo kiến nghị của Trung tâm Quan trắc Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh, hiện nay thượng nguồn Cam Ly đang phát triển mạnh về canh tác nông nghiệp công nghệ cao với việc xây dựng dày đặc các nhà kính, nhà lưới. Đây cũng là những giải pháp giảm ô nhiễm môi trường do tác động của phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, rất có thể điều này cũng đang tiềm ẩn của sự ảnh hưởng đến nguồn nước do làm giảm diện tích thấm nước khi mưa, làm tăng dòng chảy mặt gây xói mòn, rửa trôi và làm dòng chảy ngầm gây cạn kiệt nguồn nước. Vì vậy cần phải có một nghiên cứu khoa học lớn cho vấn đề này.



Tất cả những giải pháp, bài học đều chỉ mang tính tương đối và là “tài liệu” tham khảo, dù không ai xem nhẹ tính chất quan trọng của chúng. Bên cạnh “cái tâm” của những nhà quản lý trong quy hoạch đối với thành phố, thì ý thức của mỗi du khách, đặc biệt là người dân đang sinh sống và sản xuất nông nghiệp tại đây, mới là những “nguồn lực” chính để giúp cho nguồn nước Đà Lạt có được sự trong lành.

[Read More...]

Nâng cấp hệ thống xử lý nước thải bằng vốn ADB

Cuối kênh Tân Hóa - Lò Gốm sẽ xây nhà máy xử lý nước thải từ nguồn vốn vay ADB.


Sở Kế hoạch Đầu tư vừa đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vay gần 900 triệu đôla từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) trong giai đoạn 2016–2020 để xây 4 nhà máy xử lý nước thải.




Trong đó, nhà máy thu gom xử lý nước thải Tây Sài Gòn (công suất 150.000 m3 mỗi ngày) cần vay 513 triệu đôla; trạm xử lý nước thải Bắc Sài Gòn 1 (công suất 170.000 m3) sẽ vay 81 triệu đôla. Hai nhà máy Bình Tân (công suất 180.000 m3) và nhà máy xử lý nước thải lưu vực Tân Hóa – Lò Gốm (công suất 300.000 m3) sẽ vay lần lượt 225 và hơn 67 triệu đôla.


Cùng với việc muốn vay tiền cho dự án xử lý nước thải, Sở Kế hoạch Đầu tư còn trình Ủy ban nhân dân thành phố vay hơn 3 tỷ đôla đầu tư xây các công trình hạ tầng, giao thông. Trong đó, khoảng 500 triệu đôla xây tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), gần 2 tỷ thực hiện dự án metro số 5 (ngã tư Bảy Hiền - cầu Sài Gòn), xây nhà ga metro Bến Thành hết 500 triệu đôla, thi công trung tâm điều khiển giao thông thành phố khoảng 300 triệu USD…


Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh mới có 2 nhà máy xử lý nước thải hoạt động là Bình Hưng (công suất một ngày 141.000 m3 - giai đoạn 1) và nhà máy Bình Hưng Hòa (công suất 30.000 m3), chỉ đạt hơn 13% bởi thành phố thải ra tới 2 triệu m3 mỗi ngày. Theo quy hoạch, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có 12 nhà máy xử lý nước thải chủ yếu tập trung tại lưu vực kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, Tân Hóa - Lò Gốm, Tham Lương – Bến Cát…

[Read More...]

Bàn bạc thống nhất kế hoạch Ngày Môi Trường thế giới 2015

Ngày môi trường thế giới năm 2015 được địa phương tỉnh Vĩnh Phúc đăng cai tổ chức tại trụ sở UBND vào ngày 20/4/2015 , các đơn vị tổ chức đã có buổi làm việc với các cơ quan đồng chủ trì là Bộ TN&MT , Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam và Trung ương Hội nông dân Việt Nam.

Đại diện Tổng cục Môi trường, Bộ TN&MT giới thiệu các hoạt động Ngày MTTG 2015 tại tỉnh Vĩnh Phúc.


Tham dự buổi làm việc về phía Bộ TN&MT có Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Hoàng Dương Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Thi đua, Khen thưởng và Tuyên truyền Trương Văn Đạt.



Phía các cơ quan tham gia gồm Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Duy Lượng, Phó Chủ tịch Hội cao tuổi Việt Nam Ngô Trọng Vịnh; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Vũ Huy Giang cùng đại diện các Sở, ban ngành, đoàn thể tỉnh Vĩnh Phúc.



Nét mới công tác tổ chức Ngày Môi trường thế giới năm 2015 là có sự tham gia đồng chủ trì của Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam.



Tại buổi làm việc, các cơ quan đã trực tiếp giới thiệu Kế hoạch tổ chức hoạt động chính tham gia Ngày MTTG năm 2015. Các cơ quan đã đóng góp ý kiến và thống nhất báo cáo Bộ trưởng Bộ TN&MT gồm các hoạt động chính: Lễ Mittinh quốc gia sẽ mời đại diện Lãnh đạo Đảng và Nhà nước tham dự phát biểu chỉ đạo; Đêm Gala trao Giải thưởng môi trường Việt Nam; Hội thảo chủ đề “Vai trò của Hội Nông dân trong bảo vệ môi trường Xây dựng Nông thôn mới”; Hội chợ triển lãm thành tựu công tác bảo vệ môi trường...



Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Duy Lượng cho biết sẽ chỉ đạo toàn hệ thống Hội Nông dân trên cả nước đồng loạt ra quân vệ sinh môi trường làm sạch đường làng ngõ xóm; tổ chức khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích bảo vệ môi trường dân dịp Ngày MTTG 2015; vận động thành vieecn, hội viên nông dân tích cực tham gia các hoạt động hưởng ứng vì môi trường.



Phó Chủ tịch Hội cao tuổi Việt Nam Ngô Trọng Vịnh cho biết, tham gia tổ chức Ngày Môi trường thế giới là truyền thống tốt đẹp nhiều năm của các cấp Hội trên cả nước thời gian qua. Đây là hoạt động thiết thực của Hội Người cao tuổi Việt Nam nhằm chuẩn bị tổng kết 5 năm thực hiện Chương trình phối hợp số 265/CTPT-HNCT-BTNMT giữa Bộ TN&MT và Trung ương Hội Người cao tuổi VN về việc thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực TN&MT giai đoạn 2012 - 2016. Trung ương Hội Người Cao tuổi Việt Nam sẽ giới thiệu nhiều điểm sáng, tấm gương, hình ảnh tiêu biểu của người cao tuổi tại Hội chợ triển lãm thành tựu môi trường, thể hiện tinh thần tuổi cao gương sáng.



Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Vũ Huy Giang đã giới thiệu một số thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc như năm 2014 đạt thu ngân sách trên 21.000 tỷ đồng và đứng thứ 6 cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh (CPI); đang có nhiều hoạt động kinh tế trọng điểm, đang xây dựng Thành phố Vĩnh Yên trở thành đô thị xanh... Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế - xã hội thì Vĩnh Phúc đang đối mặt với tình trạng quá tải rác thải nông thôn, chưa khai thác tiềm năng lợi thế về tài nguyên và môi trường. Qua đó, đây là vinh dự to lớn của Vĩnh Phúc được đăng cai, tham gia tổ chức các hoạt động quốc gia hưởng ứng Ngày MTTG 2015; xác định đây là điều kiện thuận lợi để nâng cao nhận thức cộng đồng và hành động về công tác BVMT. Phó Chủ tịch Vũ Huy Giang đã giao Sở TN&MT tỉnh Vĩnh Phúc đầu mối chủ trì tham mưu Tỉnh ủy, UBND tổ chức các hoạt động Ngày MTTG 2015; giao các Sở, ban ngành, đoàn thể xây dựng kế hoạch tham gia tổ chức với phương trâm hiệu quả, thiết thực và mang dấu ấm đậm nét về môi trường; mong muốn Bộ TN&MT cùng các cơ quan hướng dẫn, phối hợp với tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức thành công Ngày MTTG 2015.



Đại diện lãnh đạo Bộ TN&MT, Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến đánh giá cao các cơ quan đồng chủ trì đã chủ động, tích cực phối hợp xây dựng Kế hoạch tổ chức các hoạt động Ngày MTTG 2015 phù hợp, thiết thực.

[Read More...]